Terug naar blog
Een vrouw met lang donker haar en een headset met microfoon zit aan een bureau naast een monitor en een glas water en glimlacht naar de camera, terwijl collega's met headsets achter haar aan hun bureaus werken
Enquêteontwerp20 november 202610 min lezen

CSAT en Customer Effort Score: wat je vraagt na een klantcontact

Een supportticket gaat dicht en er vertrekt een enquête van één vraag. Of die vraag naar tevredenheid of naar moeite vraagt, en hoe je hem formuleert, timet en leest, bepaalt of de score je iets vertelt waar je mee verder kunt.

Door SurveyLane · Het team achter SurveyLane

Een klant neemt contact op met support, het ticket gaat dicht en een paar minuten later staat er een enquête van één vraag in zijn inbox. De meeste teams stellen dat één keer in en kijken daarna naar een weekpercentage. Achter die ene vraag zit een stapel keuzes: tevredenheid of moeite, de precieze formulering, het moment van versturen, wie hem krijgt. Kies je verkeerd, dan beweegt de score om redenen die niemand kan aanwijzen.

Twee scores die een andere vraag beantwoorden

CSAT, customer satisfaction, vraagt hoe tevreden iemand was over één specifiek contact. "Hoe tevreden ben je over de hulp die je vandaag kreeg?" Je meet een gevoel over een moment.

De Customer Effort Score vraagt iets smallers: hoeveel moeite kostte het om gedaan te krijgen waarvoor je kwam? Een klant kan de medewerker heel aardig vinden en toch veertig minuten en twee doorverbindingen kwijt zijn. Vraag naar moeite en je hoort over die veertig minuten.

Allebei zijn het transactionele metingen: je stuurt ze direct na een supportgesprek of een bestelling. Relatiemetingen zoals de Net Promoter Score gaan over het bedrijf als geheel. In ons stuk over NPS goed gebruiken lees je waarom dat twee aparte metingen zijn.

Wat het oorspronkelijke onderzoek naar klantinspanning vond

De effort score komt uit een artikel in Harvard Business Review uit 2010, "Stop Trying to Delight Your Customers", van Matthew Dixon, Karen Freeman en Nicholas Toman van de Corporate Executive Board, het adviesbureau dat Gartner later overnam. Hun team onderzocht meer dan 75.000 mensen die contact hadden gehad met een klantenservice of met selfservicekanalen.

Van de 100 hoofden klantenservice die ze spraken, zeiden er 89 dat ze vooral verwachtingen wilden overtreffen. Toch zei 84 procent van de klanten dat dat bij het laatste contact niet was gebeurd. Tachtig procent van de serviceorganisaties gebruikte CSAT als belangrijkste maatstaf, terwijl de auteurs weinig verband vonden tussen tevredenheid en loyaliteit: 20 procent van de "tevreden" klanten was van plan te vertrekken, en 28 procent van de "ontevreden" klanten wilde blijven.

Daarna testten ze hoe goed CSAT, NPS en hun nieuwe moeitevraag loyaliteit voorspelden: de intentie om klant te blijven, meer te besteden en positief over het bedrijf te praten. CSAT voorspelde slecht. NPS deed het beter. Bij klantenservicecontacten deed moeite het best. Van de klanten die weinig moeite rapporteerden, zei 94 procent opnieuw te willen kopen en 88 procent meer te gaan besteden, en maar 1 procent zei negatief over het bedrijf te gaan praten. Van wie het lastig had gehad, wilde 81 procent negatieve verhalen gaan vertellen.

Lees die cijfers voor wat ze zijn

Drie kanttekeningen. De uitkomsten zijn intenties. "Ik ben van plan opnieuw te kopen" is een enquêteantwoord, en mensen schatten hun eigen gedrag optimistisch in, zoals ons artikel over vragen naar gedrag uitlegt. Moeite en uitgesproken loyaliteit bewegen samen. Hoeveel klanten je behoudt per punt minder moeite, weet je daarmee nog steeds niet.

De claim geldt bovendien voor klantenservicecontacten, en de auteurs noemen NPS zelf een goede graadmeter op bedrijfsniveau. En het komt van een adviesbureau dat advies rond deze maatstaf verkocht. Toets het dus aan je eigen data: koppel moeitescores aan wat klanten in de maanden daarna echt deden.

De oorspronkelijke moeitevraag, en waarom die werd herzien

De versie uit 2010 vroeg: "How much effort did you personally have to put forth to handle your request?" Hoeveel moeite moest je er zelf in steken? De score liep van 1, heel weinig moeite, tot 5, heel veel moeite.

Twee problemen. De schaal loopt andersom dan bijna elke andere score die een team volgt, dus een dalend getal is goed nieuws, en mensen lezen het dashboard verkeerd. En "put forth" is stijf Engels dat zich slecht laat vertalen zodra je in meer dan één taal enquêteert.

In hun boek The Effortless Experience uit 2013 introduceerden Dixon, Toman en Rick DeLisi een herziene versie, meestal CES 2.0 genoemd. Dat is een stelling, vaak geciteerd als "The company made it easy for me to handle my issue", op een zevenpuntsschaal van helemaal oneens tot helemaal eens. Hoger is nu beter.

Zo klopt de richting weer. Alleen heb je nu de zwakte van elke eens-oneensvraag: sommige respondenten zijn het met bijna elke stelling eens. Onze gids over schaalvragen ontwerpen legt dat instemmingseffect uit. Heb je geen benchmark nodig, vraag dan "Hoe makkelijk of moeilijk was het om je probleem opgelost te krijgen?", met labels van "heel moeilijk" tot "heel makkelijk". Houd die vraag daarna vast, want een nieuwe formulering breekt je trendlijn.

Een tevredenheidsvraag die één ding meet

"Hoe tevreden ben je over onze support?" laat de klant zelf bepalen wat "onze support" is. De een beoordeelt de medewerker, de ander de twintig minuten in de wachtrij. Jij middelt dat tot één getal.

Benoem waar het over gaat. "Hoe tevreden ben je over hoe je vraag is afgehandeld?" gaat over het proces. "Hoe tevreden ben je over het antwoord dat je kreeg?" gaat over de uitkomst. Kies de vraag waar je iets mee kunt.

Vraag naar één ding tegelijk. Wie een snel maar kortaf antwoord kreeg, kan "Hoe tevreden ben je over de snelheid en vriendelijkheid van onze service?" niet eerlijk beantwoorden. Ons artikel over betere enquêtevragen schrijven gaat dieper in op dubbele vragen.

Gebruik een vijfpuntsschaal van "heel ontevreden" tot "heel tevreden" en label elk punt. Een kale rij cijfers laat elke respondent zelf bedenken wat een 3 of een 4 betekent.

Scoren: percentages, gemiddelden en wat ze verbergen

CSAT rapporteer je meestal als het aandeel respondenten dat een van de twee hoogste antwoorden koos: op een vijfpuntsschaal de 4'en en 5'en gedeeld door iedereen die antwoordde. CES rapporteer je als gemiddelde, of als het aandeel dat het eens is, bijvoorbeeld een 5, 6 of 7 op de zevenpuntsversie.

Allebei gooien ze informatie weg. Een top-2-percentage verandert niet als een klant van "heel ontevreden" naar "neutraal" schuift, terwijl een procesaanpassing vaak precies dat oplevert. Een gemiddelde verbergt of je veel lauwe antwoorden hebt of een tweedeling tussen blije en woedende klanten.

Laat de verdeling dus naast het kopgetal zien. Een CSAT van 82 procent met 10 procent "heel ontevreden" is een ander probleem dan 82 procent met 2 procent. Leg de berekening één keer vast, en zet nooit een vijfpuntsscore om naar zeven punten om oude en nieuwe data naast elkaar te leggen.

Wanneer je hem verstuurt

Binnen een paar minuten is de ervaring nog vers. Een week later krijg je een vage indruk.

Erger is versturen op het verkeerde moment. De meeste helpdesks sturen de enquête als een ticket sluit, en een gesloten ticket is geen opgelost probleem. Vraag je "Hoe makkelijk was het om je probleem op te lossen?" terwijl het niet is opgelost, dan erger je precies de klant van wie je het meest wilt horen.

Verstuur hem op het moment dat het doel van de klant bereikt is: het geld is teruggestort, de bestelling is onderweg. In een product is dat het moment waarop iemand een taak afrondt. Met conditionele logica sla je de vraag over waar hij geen zin heeft, bijvoorbeeld als het contact naar een andere afdeling is doorgezet.

Wie antwoordt, en wie nooit

Transactionele enquêtes hebben vaak een lage respons, en klanten met een sterke ervaring, goed of slecht, antwoorden vaker dan de rest. Een maandscore kan dus verschuiven omdat er toevallig andere mensen reageerden. Ons artikel over steekproefkwaliteit gaat over dat nonresponsprobleem.

Twee gewoontes maken het erger. Laat je medewerkers kiezen welke tickets een enquête krijgen, dan vallen de lastige stilletjes weg. En stuur je na elk contact een enquête, dan leren je vaakste bellers, vaak je minst tevreden klanten, om hem te negeren. Stuur hem bij elk geschikt contact of een willekeurige steekproef ervan, en hooguit eens per 30 dagen naar dezelfde persoon. Ons stuk over enquêtemoeheid en contactfrequentie helpt je die regels op te stellen.

De score eerlijk houden als mensen erop worden afgerekend

Zet een tevredenheidsscore in de targets van een medewerker en hij gaat iets anders meten. Medewerkers leren te zeggen: "Je krijgt zo een korte enquête, een 5 zou me echt helpen." De prikkel buigt het gedrag, en het getal stijgt terwijl klanten niets merken.

Een medewerker kan een onduidelijk retourbeleid niet repareren, dus een lage score door dat beleid hoort niet op zijn conto. Beoordeel scores per team of per proces. Individuen rangschikken op een handvol antwoorden is vooral ruis. En kijk twee keer naar een team met bijna perfecte scores en een opvallend lage respons.

De vervolgvraag die de score verklaart

Wil je weten waarom een score bewoog, voeg dan één vervolgvraag toe, alleen voor wie laag scoorde. "Wat maakte dit lastiger dan nodig?" voor moeite. "Wat hadden we beter kunnen doen?" voor tevredenheid. Maak hem niet verplicht, want een afgedwongen antwoord is een slechter antwoord.

Het oorspronkelijke onderzoek vertelt je waar je moet zoeken. Klanten ergerden zich het meest aan vaker contact moeten opnemen, doorverbonden worden, informatie herhalen en van kanaal wisselen, bijvoorbeeld bellen nadat de website geen antwoord gaf. Ruim de helft van de klanten in het onderzoek was zoiets tegengekomen. Maak daar een korte meerkeuzevraag van, met een "Anders"-veld, want jouw oorzaken kunnen anders zijn. Onze gids over open antwoorden analyseren laat zien hoe je codeert wat er binnenkomt.

Koppel de score aan wat je al registreert

De moeitescore is een perceptie, en veel van de moeite erachter staat al in je eigen systemen. Denk aan herhaalcontact over hetzelfde probleem binnen een week, of een chat die eindigde in een telefoongesprek. De auteurs van 2010 stelden voor om de score met zulke operationele cijfers te combineren in een "effort audit".

Daarmee vind je moeite waar niemand de enquête invulde, en controleer je de enquête zelf. Melden klanten met drie contacten over één probleem evenveel moeite als klanten met één, dan meet je vraag niet wat je denkt. Welke onderdelen van een contact de score bewegen, zoek je uit met een key driver-analyse.

Kiezen tussen CSAT, CES en NPS

Eén vraag per contactmoment plus een optionele vervolgvraag is genoeg. Kies moeite als het contact bestaat om een probleem op te lossen: supportcontacten, retouren. Kies tevredenheid als de kwaliteit van de ervaring het punt is, zoals bij een adviesgesprek. Bewaar NPS voor een periodieke relatiemeting. En leg vóór het eerste antwoord vast wie eigenaar is van de score en wat er gebeurt als hij daalt.

In SurveyLane bouw je de enquête met een conditionele vervolgvraag voor lage scores, en analyseer je de resultaten via de MCP-server, bijvoorbeeld door te vragen welk kanaal de meeste moeite kost. Geef de assistent je scoringsregel mee en controleer zijn eerste antwoord met de hand. Zonder die regel middelt een model dat om "de CSAT" wordt gevraagd misschien gewoon de ruwe antwoorden.

Veelgestelde vragen

Is de Customer Effort Score beter dan CSAT?

Niet in het algemeen. Het onderzoek uit 2010 vond dat moeite bij klantenservicecontacten uitgesproken loyaliteit beter voorspelde, dus voor contactmomenten waarin een probleem wordt opgelost is het meestal de nuttigere vraag. Waar de kwaliteit van de ervaring het zwaarst weegt, past tevredenheid vaak beter. Toets het aan je eigen retentiedata.

Gebruik ik de vijfpunts- of de zevenpuntsschaal voor moeite?

Neem de zevenpunts eens-oneensversie van CES 2.0 als je wilt vergelijken met gepubliceerde benchmarks, en een eigen vraag van makkelijk tot moeilijk als dat niet hoeft. Sla de oorspronkelijke vijfpuntsversie over, waarin een hoger getal meer moeite betekent: die loopt andersom dan je andere scores en wordt verkeerd gelezen.

Hoe snel na een contact moet de enquête de deur uit?

Zodra het doel van de klant echt bereikt is, liefst binnen minuten of uren. Koppel hem aan de oplossing van het probleem. Sla klanten over bij wie het nog openstaat: hen vragen kost vertrouwen en vertekent de score.

Kan ik mijn CSAT vergelijken met die van een ander bedrijf?

Alleen als formulering, schaal, scoringsregel, timing en type klant gelijk zijn, en dat is zelden zo. Je eigen score door de tijd, steeds op dezelfde manier gemeten, zegt veel meer.

Verder lezen